Arap Baba Türbe ve Mescidi, manevi bir havayı ve tarihi derinliği yansıtan önemli bir yapıdır. Bu türbenin arkasında yatan efsane, bölgenin halk kültürünün zenginliğini gözler önüne sererken, aynı zamanda insanların inanç ve dua ritüellerinin nasıl şekillendiğini de anlatmaktadır. Ziyaretçilerin akın ettiği bu yer, sadece bir ibadet alanı değil, aynı zamanda geçmişten günümüze uzanan bir hikayenin parçasıdır.

ArapBabaTürbeveMescidi'ninhikayesi,halkarasındaanlatılanbirefsaneyedayanmaktadır. Efsaneye göre, bir dönem Harput ve çevresinde uzun süren bir kuraklık yaşanmıştır. Bu sırada Alaca Mescit yakınlarında yaşayan Selvi adlı bir kadın, rüyasında Arap Baba’nın başının kesilip bir dereye atılması hâlinde yağmurun yağacağını görmüştür. Üç gece aynı rüyayı gören kadın, durumu yöre halkına anlatmış ve halkın ısrarıyla Arap Baba’nın türbesi açılarak başı kesilip dereye atılmıştır. Gerçekten de hemen ardından yağmur başlamış, ancak bu sefer yağmur sele dönüşmüştür. Yeni bir rüyayla başın yerine konması gerektiği öğrenilmiş ve baş tekrar gövdeyle birleştirildikten sonra sel durmuştur. Bu olayın ardından Selvi kadının hastalanarak kısa sürede hayatını kaybettiği rivayet edilmiştir. Bu efsane, yörede kuşaktan kuşağa aktarılan önemli bir sözlü kültür örneği olup bölge halkının manevi dünyasında kritik bir yer tutar. Ziyaret edenler Arap Baba’ya dua ederek dilekte bulunurlar ve onun manevi gücüne inanırlar. Arap Baba Türbe ve Mescidi, aynı yapı kompleksinde yer alan Arap Baba Mescidinin alt katında konumlanmış olup hem mimari özellikleriyle hem de halk inanışlarındaki manevi rolüyle Elazığ’ın kültür varlıklarından biridir. Arap Baba hakkında elde kesin bir bilgi bulunmamakla beraber türbe, Selçuklu Hükümdarı Keyhüsrev döneminde yılında yaptırılmıştır.