Ankara Ulucanlar Cezaevi Müzesi, tarih boyunca farklı dönemlerde yaşamış insanların dramını gözler önüne seren bir mekândır. Cezaevinin geçmişi, siyasi ve toplumsal olaylarla iç içe geçmiş bir hikaye barındırır. Bugün müze olarak hizmet veren bu yapı, ziyaretçilerine tarihi bir yolculuk sunarak, hem mahkûmiyetlerin hem de insanlık hâlinin derin izlerini sergilemektedir. Ziyaretçiler, burada geçmişin izlerini keşfederken, özgürlük ve adalet temalarının önemini de sorgulama fırsatı buluyor.

Ankara Ulucanlar Cezaevi Müzesi'nin hikâyesi şu şekilde özetlenebilir:

• 1923 yılında askerî depo olarak hizmet vermek üzere inşa edilen bir bina içine cezaevi kuruldu. 1925 yılında yapılan tadilatlar ile cezaevi olarak kullanılmaya başlandı.
• Cezaevinde ilk idamlar, 1926'da İskilipli Âtıf Hoca ve Ali Rıza Hoca'nın infazlarıyla gerçekleşti.
• 68 Kuşağı'nın önde gelen ismi Deniz Gezmiş ve iki arkadaşı da 6 Mayıs 1972'de burada idam edildi. Son idam edilen mahkûm ise 1983'te ASALA militanı Levon Ekmekçiyan oldu.
• 1 Temmuz 2006'da kapatılan cezaevi, 2009 yılında başlatılan restorasyon çalışmalarının ardından 2010 yılında Ulucanlar Cezaevi Müzesi olarak ziyarete açıldı.

Müzede, düşünceleri yüzünden hapse girmiş gazeteci, yazar, şair, siyasetçi gibi kişilerin ayrıntılı bilgileri, ailelerinden temin edilmiş özel eşyaları ve cezaevinde iken çekilmiş fotoğraflarının sergilendiği avlular bulunmaktadır.