Amanos Dağları, Payas'ın çevresel, ekonomik ve sosyal yapısını derinden etkileyen bir doğal unsurdur. Bu dağlar, bölgenin iklimini belirleyen, yaban hayatına ev sahipliği yapan ve tarımsal faaliyetlere olanak tanıyan önemli bir coğrafi yapı olarak öne çıkar. Ayrıca, dağların içerdiği doğal kaynaklar, yerel sanayi gelişimini destekleyerek nüfus artışına katkıda bulunmaktadır. Bu bağlamda, Amanos Dağları'nın Payas üzerindeki etkileri çok yönlü ve çeşitlidir.

Amanos Dağları'nın Payas'a etkilerinden bazıları şunlardır:

• Coğrafi yapı ve yaban hayatı: Amanos Dağları, coğrafi yapısı ve yaban hayatıyla hem Hatay hem de ülke genelinde özel bir temsil gücüne sahiptir.
• Göçmen kuşlar: İlkbahar mevsiminde Afrika'dan Türkiye'ye göç eden kuşların geçtiği önemli noktalardan biri olan Belen Geçidi, Amanos Dağları'nda yer alır.
• Doğal zenginlikler: Verimli toprakları ve akarsularıyla birçok bitki ve hayvanı barındırır.
• Sanayi ve nüfus: 1970'lerden itibaren ağır sanayinin etkisiyle Payas'ın nüfusu hızla artmış, bu da sanayi ve konut alanlarının yoğun bir şekilde yayılmasına neden olmuştur.
• İklim: Amanos Dağları'nın denize bakan batı yamaçları, nemli rüzgârların etkisiyle oldukça bol yağış alırken, doğu yamaçlarda fön etkisi görülür ve bu yamaçlar daha az yağış alır.