Ala Camii, tarihi boyunca farklı kültürlerin etkilerini barındıran bir yapıdır ve mimari detayları bu zengin geçmişin bir yansımasıdır. Farklı dönemlerde inşa edilen bölümleri, mimari öğeleri ve kullanılan malzemeler, caminin estetik ve işlevselliğini artırarak ona özgün bir karakter kazandırmıştır. Bu özellikler, ziyaretçilerin sadece bir ibadet yeri değil, aynı zamanda bir tarih ve sanat eseri olarak da keşfetmelerini sağlar.

Ala Camii'nin mimari özellikleri:

• Tarihsel Katmanlar: Roma, Erken ve Orta Bizans, Dulkadiroğulları ve Osmanlı dönemlerinin izlerini taşır.
• Plan Yapısı: Bazilikal planlı bir kiliseden tek nefli şapele dönüşmüştür. Güneyde doğu-batı doğrultulu apsisli bir mekân ve farklı kotlarda avlu bulunur.
• Devşirme Malzemeler: Yapıda Roma sütun parçaları ve mimari plastik parçalar kullanılmıştır.
• Mozaikler: Kuzey ve batı kısımları revaklı olup, bu alanlar mozaiklerle kaplıdır. Doğu ve güneydeki mozaikli alanlar ise açık avlu şeklindedir.
• Sarnıç ve Su Yapıları: Kuzeyde iki bölümlü bir sarnıç ve doğusunda künkler bulunan bir su yapısı vardır. Bu, yapının Erken Bizans döneminde bir nymphaion (su yapısı) olarak kullanılmış olabileceğini düşündürür.
• Minare ve Mihrap: 15. yüzyılda Dulkadiroğulları'ndan Kasım Bey tarafından kilisenin batı tarafına bir minare ve şapelin güney duvarına bir mihrap eklenmiştir.
• Avlu Düzeni: Avlu, arazinin topoğrafyasına uygun olarak farklı kotlarda düzenlenmiştir.