Anavarza Antik Kenti, tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve stratejik önemiyle dikkat çekmiştir. Yerleşim, Helenistik Dönem'den itibaren tarih sahnesinde yer almış ve Roma İmparatorluğu döneminde zirve yapmıştır. Bugün, geçmişin izlerini taşıyan kalıntılarıyla ziyaretçilerine tarihi bir yolculuk sunmaktadır.

Anavarza Antik Kenti'nin tarihi, MÖ 1. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Kentle ilgili bilgiler, ilk kez Helenistik Dönem'de ortaya çıkmıştır. Bu dönemde, İç Anadolu’yu Suriye’yle birleştiren yolun üstünde bulunan stratejik konumu sayesinde Anavarza, önemli bir ticaret merkeziydi. Anavarza, en parlak dönemini, Roma İmparatoru Septimius Severus’un ödüllendirmesiyle MS 2. yüzyılda yaşamaya başlamıştır. 408 yılında “Kilikya Başkenti” unvanına sahip olmuştur. Anavarza, daha sonra Ermeni, Abbasi, Selçuklu, Ramazanoğulları ve Osmanlı kültürlerine de ev sahipliği yapmıştır. Adana’nın yaklaşık 70 kilometre kuzeydoğusunda, Kozan ilçesine bağlı Dilekkaya Köyü sınırları içerisinde yer alan Anavarza Antik Kenti’nde, Adana Müzesi Başkanlığı halen kazı çalışmalarına aktif olarak devam etmektedir.