Aziziye Tabyası, tarihi bir askeri yapı olarak, yalnızca mimari özellikleriyle değil, aynı zamanda stratejik önemiyle de dikkat çekmektedir. 19. yüzyılın ortalarında inşa edilen bu tabya, Karskapı'nın yakınında yer alarak bölgenin savunmasında önemli bir rol oynamıştır. Mimarisi, askeri ihtiyaçlar doğrultusunda şekillenmiş ve dönemin askeri mimari anlayışını yansıtmaktadır. Bu yapı, hem yerel hem de ulusal tarihte önemli bir yere sahiptir.

Aziziye Tabyası, 1867-1872 yılları arasında Sultan Abdülaziz döneminde, Erzurum-Kars karayolunun geçtiği Hamamderesi’ni kontrol altında tutmak amacıyla inşa edilmiştir. Özellikleri:

• Konum: Karskapı’nın kuzeyindeki Topdağı’nın güney ucunda, 2068 metre yükseklikte yer alır.
• Yapı: Güneyden kuzeye doğru sıralanan üç tabya, "C" şeklinde bir plana sahiptir.
• Tarihî Önemi: 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sırasında kahramanca çarpışmalara sahne olmuş ve Rusların ilerleyişinin durdurulmasında kritik bir işlev görmüştür.

Günümüzdeki Durumu: 1 Numaralı Aziziye Tabyası'nın büyük bir kısmı günümüze ulaşamamıştır. Ziyaret Bilgileri: Tabya, Pazartesi'den Pazar'a 09:00 - 17:00 saatleri arasında ziyarete açıktır.