Ajvar sosu, kökleri 19. yüzyıla uzanan zengin bir tarihi lezzet olarak Balkanların kültürel mirasında önemli bir yere sahiptir. Özellikle Sırbistan ve Kuzey Makedonya gibi bölgelerde gelişmiş olan bu sos, zamanla farklı malzemelerin eklenmesiyle evrim geçirerek günümüzdeki popülerliğine ulaşmıştır. Sonbahar aylarında gerçekleştirilen ajvar yapım ritüelleri, ailelerin bir araya gelerek bu geleneksel lezzeti hazırlamasıyla dolup taşar.

Ajvar sosunun kökeni 19. yüzyıla dayanır. Balkan yarımadasında, özellikle bugünkü Sırbistan ve Kuzey Makedonya bölgesinde ortaya çıkmıştır. Başlangıçta sadece kırmızı biberden yapılan ajvar, zaman içinde patlıcan, sarımsak ve diğer malzemelerin eklenmesiyle bugünkü zengin lezzetine kavuşmuştur. Balkan ülkelerinde sonbahar mevsimi, "ajvar sezonu" olarak bilinir ve aileler hep birlikte büyük miktarlarda ajvar yaparak kış için hazırlık yaparlar.