Anavarza, Kilikya bölgesinin tarihi dokusunu şekillendiren önemli bir yerleşimdir. Antik çağlardan itibaren stratejik konumuyla dikkat çeken bu kent, hem ticaret hem de askeri faaliyetler açısından büyük bir rol oynamıştır. Roma döneminde edindiği unvanlarla kültürel ve idari bir merkez haline gelmiş, farklı uygarlıkların izlerini taşımıştır. Anavarza'nın tarihi, sadece askeri ve ticari yönleriyle değil, aynı zamanda bilimsel katkılarıyla da dikkat çekmektedir.

Anavarza'nın tarihi Kilikya bölgesindeki önemi şu şekilde özetlenebilir:

• Stratejik Konum: Anavarza, antik dönemde ticaret yollarının kesişim noktasında bulunması nedeniyle hem ekonomik hem de askeri açıdan önemli bir merkezdi.
• Roma İmparatorluğu Dönemi: Roma döneminde "Metropolis" ve "Neokoros" unvanlarını alarak idari ve kültürel bir merkez haline geldi.
• Roma'nın Stratejik Noktası: İmparator Septimius Severus'un iktidar mücadelesi sırasında Severus'un tarafını tutması, Anavarza'nın tarihinin en parlak dönemini yaşamasına yol açtı.
• Kilikya Ermeni Krallığı Başkenti: 11. yüzyılda Kilikya Ermeni Krallığı'nın başkenti oldu.
• Bilimsel Katkı: Ünlü farmakolog Dioskurides'in Anavarzalı olması, kentin bilim tarihine katkısını gösterir.

Anavarza, 2014 yılından bu yana UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'nde yer almaktadır.